پهیڤهك بۆ ستاندارد كرنا زمانێ كوردی
چ ئارێشهیهك دههبوونا لهههجیاندا ههیه ئهگهر ههمی خوه ب یهك نهتهوه بزانن؟
گهلو كێشهیا سهرهكیا ههرێما كوردستانێ دڤی بارودۆخێ نهادا بتنێ ستانداردكرنا زمانێ كوردیه؟
سیهام عبدالله
ههیامهكه ژ ئالیێ هنهك ڕۆشهنبیرێن بهرێزڤه بهحسێ ستاندارد كرنا زمانێ كوردی تێ كرن, كو دبێژن پێویسته مه زمانهكی ستاندارههبیت و مه زمانهكی نهتهوهی نینه و دبه ههر وهلاتهكی ئالا و زمانێ خوه یێ تایبهتی ههبیت و….
گهلهك تشتهكی باشه مه دهولهت و ئاڵا و زمانێ خوه ههبیت, بهلێ لسهر حسابا كیژان دهڤهرێ و كیژان لههجه ببه ستاندارد؟ ئایا هزر ل هندێ هاتیه كرن كو كوردێن باشور بتنێ بچهندین زاراڤان دئاخڤن؟ یان بهس گرنگ ئهوه ئهو زاراڤا ئهو بهرێز شینیێ بۆ دكن ببیته زمانێ ستاندارد بێی كو هزرێن خوه ل كارتێكهرییا نهرێنی یا ئهڤێ پێنگاڤێ بكن, گهلو ئهو دهم هاتیه بهحسا ستاندارد كرنا زمانێ كوردی بێته كرن؟ مانه ڤێ گاڤێ زاراڤا (سۆرانی) كرمانجیا خوارێ ل پتریا دامودهزگههێن حكومهتا ههرێما كوردستانێ و تهڤایا دهزگههێن حكومهتا ئیراقێ دئێته بكارئینان؟
گهلو چ بریارهك دێ شێت بسهر ههمی خهلكێ ههرێما كوردستانێ دا بسهپینت كو ههمی ب یهك زاراڤێ باخڤن؟ نوكه ئهز ب لههجا خو دنڤیسم ئایا ئهو روشنبیرێن هنده بهحسێ ستانداردكرنا زمانێ كوردی دكن تێدگههن؟ ئهگهر تێناگههن باشه دێ چاوا شێن زاراڤا سۆرانی بكن زمانێ ستاندارد و بسهر ههمی زاراڤێن دیدا یسهپینن؟.
زێدهباری دیتنا ئهوان كهسێن ببهر تهنگی هزرێن خوه دكن، نها دگهلهك واراندا زمانهكی نیمچه ستاندار ههیه، زمانهكی لههڤنیزیكێ نڤیسینێ ههیه و پتریا نڤیسهرێن ههردوو زاراڤێن كرمانجیا ژووری و ژێری ههوڵا ددن هندهك پهیڤێن ئێكودوو بكار بینن و ئهڤێ پێنگاڤێ ژی دێ بارندوورییهك ئهرێنی لسهر دروستكرنا زمانهكی نڤێسینێ ژی ههبیت، بهلێ ئهگهر هندهك ههوڵ بدن و بخان زمانهكی ستاندار یێ ئاخڤتنێ ههبیت ئهز باوهرم گهلهگ زحمهته, زازایهك, بههدینیهك , ههورامیهك دێ چاوا زاراڤا خوه یا دایكێ گوهوریت و ب لهههجهیهكی دن كو بناڤێ ستانداردیا زمانی لسهر بیته فهرزكرن ئاخڤیت! بهروڤاژی چاوا لسهر كهسهكی سورانی (كرمانجێ خوارێ) بێتهفهرزكرن دناڤ مالا خوه دا بزاراڤا بههدینی یان ههر زاراڤهیهك دی باخڤیت؟!.
چ ئارێشهیهك دههبوونا لهههجیاندا ههیه, ئهگهر ههمی خوه ب یهك نهتهوه بزانن و ههستا نهتهوایهتیا مه ههمیان پێكڤه گرێ بدهت, دیاره لگهلهك وهلاتێن جیهانێ خهلك بچهندین دیالیكتێن جودا دئاخڤن و تهنانهت لگهلهك وهڵاتان پتری دوو زمانان رهسمی نه و وهكی زمانێن ستاندهرد دئێنه بكار ئینان و خهلك ژی پێ دئاخڤن و بكارهێنهرێن ئهوان زمانان ژی لژێر سیبهرا یهك ئاڵا و وهلاتی دانه, چونكه یا گرنگ پرسا ههست پێكرنا هاوڵاتی بوونێ یه ژ ئالێی وهڵاتیان ڤه, نهكو بكار ئینانا زمانهكی یهكگرتی, خو عهرهبێن شیعه و سونی نههژی ل ئیراقێ زمانهكێ یهكگرتیی بكار دئینن!.
بهلێ زمانێ یهكگرتی نهبویه سهدهمهك كو بێ ئارێشه بههڤڕه بژین.
ژ ئالیهك دن ڤه گهلو كێشهیا سهرهكیا ههرێما كوردستانێ دڤی بارودۆخێ نهادا بتنێ ستانداردكرنا زمانێ كوردیه؟ ددهمهكێ دا هیشتا ئهم ههڤدوو قهبویل ناكین وهك حیزب, وهك تاكێن كومهلگههێ، وهك هزر بیروبۆچوونێن جودا ئهم ههڤدوو ڕهت دكین, ل شۆنا ئهم هزرا خوه ل پاراستنا دهستكهتێین خوه یێن نهتهوهی و ئاشتكرنا ئالیێن سیاسی و لههڤنیزیكرنا گهلێ كورد ل ههرچار پارچێن كوردستانێ بكین ڕۆشنبیرێن مه خوه ب ستانداردكرنا زاراڤهیهكی زمانێ كوردی ڤه موژیل دكن كو نه دهمێ وێ یه.
ئهگهر راست دبێژن خهمخورێن زمانی نه، بۆچی ههتا نها ههول نادن هیچ نهبت لسهر ئهوان پێناسێن دبهریكێن واندانه گهل زمانێ عهرهبی زمانێ كوردی ژی بێته نڤێسین، بههر دیالیكتهكا كوردی بیت، دكیژان پێناسهیا مهدا هاتیه نڤیساندن كو ئهم كوردین؟! بلا خهمێ ژ هندێ بخون نهكو لسهر زمانی ژی ئهم بسهروچاڤێن ههدووڤه بین.
بدیتنا من ستانداردكرنا زمانێ كوردی ژ ئالێی كێم ڤه دڤێ قوناغێدا نه كارهكی ساناهیه، بهلكی پتر پێویستی بڕاوێژو شێوهری و وهرگرتنا رهئیا زمانزانێن پتریا دهڤهرێن ههرێما كوردستانێ ههیه نهكو ههر كهسهك لدهڤ خوه بیژت زاراڤا من ههژی هندێ یه ببیته زمانێ ستاندارد و پێویسته ههمی كهسهك قهبیل بكهت و پێ باخڤت.
سیهام عبدالله: پهیڤهك بۆ ستاندارد كرنا زمانێ كوردی.. گهلو كێشهیا سهرهكیا كوردستانێ بتنێ ستانداردكرنا زمانێ كوردیه؟
0
Share.
