تەوەری نوچەنێت، یەکێتی دوای تاڵەبانی:
ماکوان کەریم: یەکێتی کێشەی دوای تاڵەبانی تێدەپەڕێنێت و رێچکەی خۆی وون ناکات
نوچەنێت: تەوەری نوچەنێت، یەکێتی دوای تاڵەبانی:
ئەم تەوەرەی نوچەنێت فاڵگرتنەوە نیە، بەڵکو هەوڵدانە بۆ گەشتن بەوەڵامی ئەو پرسیارانەی لەدوای نەخۆشکەوتنی تاڵەبانی دروست بوون، بەخوێندنەوە بۆ رووداوە سیاسیەکان و ئاڵۆزییەکان، بە شیکاری و تێگەشتن لەو سیگناڵانەی تا ئێستا دیار کەوتون و بە رەچاوکردنی کێشە لەمێژینەکانی یەکێتی. بۆیە نوچەنێت لە ئێوەی بەڕێز دەپرسێت.
ئێستا تاڵەبانی بەهۆی نەخۆشییەوە لە نەخۆشخانەیە، دیار نیە کە ئاخۆ تاڵەبانی ژیانی بۆ دەگەڕێتەوە یان نا، دیار نییە ئاخۆ لە ئەگەری چاکبونەوەی، تاڵەبانی توانای ئیدارەدانی سەرۆکایەتی کۆمار یان یەکێتی دەبێت یان نا؟. بەبڕوای تۆ یەکێتی لەدوای تاڵەبانی بەکام ئاراستە دەڕوات؟ وەک ئێستای دەمێنێتەوە؟. عاتیفەی خەڵک زیاتر دەبێت بۆ یەکێتی، بەهۆی کۆچی تاڵەبانی؟ رێکخستنەکانی پەرش و بڵاو دەبن؟ روو لە بزوتنەوەی گۆڕان دەکەن؟. یان چی؟ بەپێی خوێندنەوەکانی خۆت چی ئایندەیەک بۆ یەکێتی چاوەڕوان دەکەیت ؟. بۆچی حزبێکی سۆسیال دیموکراتی وەکو یەکێتی، گرفتی هەبێت لە دیاریکردنی کەسێک بۆ سەرۆکایەتی یەکێتی، لەکاتێکدا تەنها لەماوەی یەک ساڵدا حزبی سۆسیال دیموکراتی سوید، بەبێ گرفت سێ سەرۆکی گۆڕی؟.
ماکوان کەریم: تاڵەبانی پیاوێکی پیرە، تەمەنی ٨٠ ساڵە و سەروەریەکی بۆ خۆی تۆمار کردوە لەڕووی سیاسیەوە پیاوێکی بە توانا بووە، بەڵام ئیتر کاتی ئەو بەسەر چوو لە توانایدا نەماوە بڕوا ناکەم بتوانێت بێتەوە ناو کایە و ململانێ و دەسەڵات و حیزبایەتی و سیاسەت بە گشتی، تاڵەبانی بووە مێژوو.
بە بڕوای من یەکێتی حێزبێکی رەسەنە نەك بەوەی بەشان وباڵیدا هەڵبدەم ،ڕەسەن- بە مانای ئەوەی هەڵقوڵای ناو جەماوەرە لە کاتێکدا دروست بووە کە پێداویستی خەڵک و داواکاری خەڵك بووە، یەکێتی رەمزێکە لە رەمزەکانی هێزی نیشتیمانی کورد، پەیوەندی زۆر بەربڵاوە لەئاستی دەرەوە و عێراق و ناوخۆ، ئەمانە کە باسمکرد ئەمەوێت ئەوە بڵێم کە ئاراستەی یەکێتی لە دەستی خەڵکی یەکێتی خۆیدا دەمێنێتەوە چونکە یەکێتی بۆ خەڵکانێك ئێستا سومعەیە، ئینجا خودی جەلال تاڵەبانی ئەو رەمزە گەورە بوو لە ناو یەکێتیدا کە هەموو لەدەوری کۆبونەوە ئەو رایگرتبوون..
بەڵام وەك ئێستا دەمێنێتەوە ئەمە شیکاری دەوێت.. بە دڵنیایەوە وەك ئێستا نامێنێتەوە چەند میحوەرێك دەوری هەیە لە ناو یەکێتیدا، هەریەکە خاوەنی بڕیارن.. میحوەرەکان .. ئەمانەن ” مەلا بەختیار و هێرۆ ئیبراهم ئەحەمەد و حاکم قادر، دکتۆر بەرهەم و فوئاد مەعسوم و هەندێك لە سەرکردایەتی ئەتوانین بڵێین جەلالیەکۆنەکان، کۆسرەت رەسوڵ و ناوچەی هەولێر بە گشتی.. ئینجا لە ناو یەکێتیدا نەوشیروان مستەفا هەر خۆشەویستە خەڵکانێك نەوشیروان هەر بە رەمزی یەکێتی دەزانن.. ئینجا ئەم میحوەرانە شیکاری دەوێت..
مەلا بەختیار ئەو پیاوەیە کە لەسەردەمی ئاڵای شۆڕشەوە هەوڵی ئەوە ئەدات کە یەکێتی بە ئاراستەی خۆیدا ببات، بەو مەنهەجو فیکرەی کە زۆرجار قسە و باسی لەسەر دەکات لە کۆنەوە کاری لەسەر کردوە، بەڵام لە سەرەتاکانەوە وەك دەڵێن بەخت یاوەری نەبوو ئێستا لە پلەیەکی بڕیاری باشدایە لە “عائیدون”ەکانە هەروا بە ئاسانی نایەوێت یەکێتی بکەوێتە دەستی کەسانی تر، دەیەویت بە سەربەخۆی بمێنێتەوە ئیش لەسەر ئەوە دەکات، کۆن مەلا بەختیار لەناو پێشمەرگەدا خۆشەویست بوو ئێستا بە هۆکاری گۆڕان و نەوشیروانە کە خەڵک زۆر خۆشی لە مەلابەختیار نایەت، ئەمە بۆتە هۆکاری ئەوەی کە مەلابەختیار پێویستی زیاتری بە کۆکردنەوەی مەکەتەبی سیاسیە لەگەڵیدا بێت و کاریشی لەسەرئەوە کردوە کە یەکێتی بە سەربەخۆی بمێنێتەوە..
دکتۆر بەرهەم بە هۆکاری ئەو ناکۆکیەی کە لەگەڵ بنەماڵەی برایم ئەحەمەد هەیانە، پاشان لە ناو یەکێتیدا خەباتی چەکداری بەشێکە لە خەباتی ئەو حیزبە، بەرهەم ساڵح هیچ خەباتێکی چەکداری نیە، ئەوانەشی لە ناو یەکێتیدان هەمووی خەڵکی خاوەن خەباتن، ناهێڵن کەسێکی وەك دکتۆر بەرهەم بێتە پێشەوە، ئەوە تاڵەبانی بوو هەمیشە بەرهەم ساڵحی کاندید دەکرد بۆ پۆستەکان، بەڵام دوای تاڵەبانی دکتۆر بەرهەم بێنازە، من هەست دەکەم وەك محمود سۆرانی دەمێنێتەوە یاخود دەبێت بەگەڕێتەوە ئەمریکا..
کۆسرەت رەسوڵ یەکێك بوو لە دامەزرێنەری گۆران و چپەی تاڵەبانی لە نەوشیروانی جیاکردەوە، ئەگینا خۆی ئاواتە خوازی ریفۆرم و گۆڕانکاری بوو، ئەوەی نەوشیروان داوای دەکات ئاوات وئامانجی کۆسرەت رەسوڵە، ناوچەی هەولێریش لەبەر دەستی ئەودایە تا رادەیەك، بۆیە دەبینی کۆسرەت لەجێگای تاڵەبانی و لەسەر کورسیەکەی ئەو دانیشێت، ئەمە ئەوەمان پێدەڵێت ئەگەر کۆسرەت بەردەوام بێت، زۆر نزیك ترە لە گۆڕان و پێدەچێت ئەگەر ئەمان ستراتیژیان بکەنە یەك ( واتا گۆڕان یەکێتی) ، بەڵام ئەگەر یەکگرتن و بوون بەیەك دوورە، چونکە من بڕوام نیە جارێکی تر نەوشیروان ببێتەوە بەیەکێتی، بەڵام بۆ ئەوەی بنەماڵەی بارزانی و پارتی بە گشتی تەحجیم بکات ئامادەی تێدایە لەگەڵ هەموو هێزە کوردیەکان بۆ لاوازی پارتی دەست تێکەڵ بکات، ئەمە بۆچونی خۆمە من وای دەبینم کە پارتی بە دیدی گۆڕان مشەخۆرە لەسەر خەڵکی کوردستان.
عاتیفە لە کاتی مانی رەمزدا هەیە، تاڵەبانی بۆ خۆی کەسایەتی بەهێز بوو لەکاتی بوونیدا لە مردنیدا وانیە، چونکە لە ناویەکێتیدا شێوە فەرمانڕەوای بنەماڵە نیە، من هەست دەکەم تاڵەبانی بۆ خۆی دەبێتە رەمز نەك یەکێتی و تەنانەت بنەماڵەکەشی، تاڵەبانی لە ژیاندا بوو خەڵك خۆشیدەویست، دەیوست کار بکات بۆ ئەوەی تاڵەبانی لێ رازی بێت، من پێم وایە بە کۆتای ژیانی تاڵەبانی یەکێتی لاواز دەبێت زۆریش، بەڵام مانای ئەوە نیە کە بڵێم هەر نامێنێت،- نامێنێت دوورە لە واقعەوە، چونکە وەك ووتم یەکێتی بۆ هەندێك کەس سومعەیە، هەروا بەئاسانی ناهێڵن بفەوتێت، بەڵام تاڵەبانی لەگەڵ خۆیدا هێزە زۆرەکەی دەخاتە ناو گۆڕەکەی ئەمەش ئەو نهێنییە کە خەڵك تێدەگات رەمز و کارایزما واتای چیە دوای تاڵەبانی.
من وای دەبینم میراتی زۆری یەکێتی دەچێت بۆ گۆڕان، چونکە گۆران خاوەنی ساحەی سلێمانی و ململانیەکەیە لەگەڵ پارتی، لە ناوچەی سلێمانیش پارتی ئیستعاب ناکرێت، هەر بەو هۆکارە یەکێتی لاواز دەبێت، بەڵام گۆڕان بەهێز دەبێت میراتیەکەی یەکێتی دەبات بۆ خۆی، هەروەك ئاماژەم پێداوە یەکێتی لاواز دەبێت، بەڵام نەک بتوێتەوە، چونکە خاوەنی هەزاران (شەهیدە) هەر پشت ببەستی بە ماڵە شەهیدەکانی، ئەوا بەلای کەمەوە هەر بەستراتیژی و خۆی و کاریگەری خۆی دەمێنێتەوە، ئینجا لە رووی ئابوریەوە بەتوانایە لە ناو یەکێتیدا کادیرو موفەکیری زۆر باشی تێدایە، بەمانا خورافیە نیە یەکسەر دوای تاڵەبانی بڵێن ئیتر کۆتای شانۆگەریەکەیەو میوانانی شانۆکە چەپڵەی کۆتای لێبدەن من وایی نابینم، یەکێتی لەوە گەورەتر تەماشا دەکەم، بەڵام ئەم سیاسەت و ستراتیژیەی ئیستای نامێنێت.
کێشەی کوردی ئێمە لەوەدایە هەمیشە رەوشی خۆی بە زەمینەیکی تر دەشوبهێنێت کە زۆر لەو جیاواز ترە، راستە یەکێتی خۆی بە سۆسیال دیموکرات دەزانێت، بەڵام ئەمە تاچەند خەڵکی ناو یەکێتی ئیستعابیان کردوە؟ بە دڵنیایەوە دەتوانم بڵێم لە (٢٠٪) یەکێتی دەزانێت سۆسیال دیموکرات چیە، باقی خەڵکەی تر وادەزانێت سۆسیال و دیموکرات ژن و مێردن، ئێستا لە ناو یەکێتیدا زیاتر ئیهتیمام بە خەڵکی عەشیارە و مەکتەبی کۆمەڵایەتی هەیە و ئینجا سوسیال دیموکرات، تەنها پەیوەندی بە حیزبەوە نیە بەڵکو پەیوەندی بە دامەزراوەی دەوڵەتەوە هەیە، یەکێتی بە تەنها ناتوانیت کار بکات وەك حیزب دەتوانێت مەبدەئەکانی بپاریزێت، بەڵام ناتوانیت بیخاتە کاری مەیدانی، ئینجا خەڵکی کورد هەموو شوێنی رەمز کەوتون، خەڵکی ئێمە خۆ نازانێت پەیڕەوپرۆگرامی پارتی چیە هەر لەبەر ئەوەی بنەماڵەيی بارزانی بە رەمزی کوردایەتی دەزانێت شوێن ئەوان کەوتوە، یاخود خەڵکی کە شوێن نەوشیروان کەوتوە لەبەر ئەوەی کەسێکی سەر راست و خاوەنی رابوردیەکی باشە، یان خەڵکی ئیسلامی شوێن مامۆستا کرێکار دەکەون گوێی بۆ دەگرن بەهۆکاری ئەوەیە، کە راستگۆ و رۆژێك لە رۆژان مەلەفی بەعسی بوون و جاسوسی نەبووە، ئەمانە خەڵکی لایان دەبێتە رەمز، لەناو یەکێتی سوسیال دیموکرات رەمز نیە، بەڵکو تاڵەبانی رەمزە خەڵك شوێن تاڵەبانی کەوتوە، بۆیە توشی ئەو کێشانە دەبنەوە، لە سوید لەبەر ئەوەی هەموو شتێك بە یاسا ڕێکخراوە دەستور و پەیروپرۆگرام هەیە، حیزب و دەوڵەت کە خەڵك گوێی بۆدەگرێت دەبێت خاوەنی پرۆژە بێت، لای ئێمە خەڵك دوای مێژوو دەکەوێت، هەبوو نان نەبو بیخوات و کارەباو ئاوی نەبوو پارەی لە گیرفاندا نەبوو، بەڵام ئامادەبوون بۆ حیزبەکان ببنە میلشیاو شەڕی براکوژیان کرد، زەمینەکە زۆری جیاوازە، من پێم وایە تەنها یەکێتیشە توانیویەتی بەرگەی زۆربەی زۆری کێشەکان بگرێت هەمووی تێپەڕێنێت، هەست دەکەم لەدوای تاڵەبانی ئەویش تێدەپەڕێنێت و رێچکەی خۆی وون ناکات.
