تەوەری نوچەنێت
فەرماندەیی ئۆپەراسیۆنی دیجلە
ئارام ئەحمەد علی: کۆمەڵێ ئاڵو گۆڕی جدی لە کوردستان و ناوچەکەدا بە ڕێگاوەیە
ئەمە چ مەنتقێکی گەوجانەیە تۆ شارێکی خۆتت هەبێت بە داگیرکەران بڵێیت ئەم شارە هی منە، بەڵام با دەنگدانی لەسەر بکەین بزانین هی کاممانە
لە زۆر بۆنەی تردا ووتوومە، هەتا ئەوڕۆژەی دەمرم هەر دەیڵێمەوە، لە7/3 /1991 دا تەواوی ژنانی خێزان وکەس وکاری من، لە نەخۆشخانەی گشتی سلێمانییەوە تا ژێر ئەرخەوانەکانی سەیوان پرچی خۆیان دەڕنییەوەو سنگی خۆیان دەکوتاو یەخەی کراسەکانیان دادەدڕی، بۆچی؟ درەنگ زانیم چەند گوناح بووین.
پێمان وابوو ڕاپەڕین و ووتنی شیعاری” بەعسی قڕانە” کردنەوەی دەرگایەک دەبێت ڕوو بە ئازادی، لەوێوە دەتوانین سەیری جوانی بکەین، هەناسەیەکی ئاسودە هەڵکێشین وهەست بە ئینسان بوونی خۆمان ئەگەر بۆ یەک جاریش بێت بکەین، خۆما لێتەوق بوو، ئەوەندە گەوج بووین وامان دەزانی، نەمانی ئێمە هەموو شتێک جوان دەکات، ئەو ڕۆژە بینیم چۆن ” لاوان بە عەشقەوە بەرەو پیری مەرگ دەچوون”.
خۆ هەر ئێمە وانەبووین زۆربەی شار وابوو.
لە پێش ڕاپەڕینیش دەمانووت بە”تەواری وجاش وئەمن و بەعسییەکان”ڕۆژێ دادێ باجی خیانەتی خۆتان دەدەن، ئەو ڕۆژە دێت گەلی کورد لەسەر ئەم سوکایەتییە کە بە مێژووی گەلەکەمانی دەکەن، لەسەر ئەم نیشتیمان فرۆشی و گەل فرۆشییە، لە زیندان داتان دەنێن، چەند خەیاڵێکی منداڵانە بوو، دوای ڕاپەڕین هەموویان بوون بە پێشمەرگەی کۆن و نوێ، تەنها جلە بەڵەک بەڵەکەکانیان داکەندو کردیانەوە بە جلی کوردی، مستەشارو جاشەکانیش موچەکەیان بۆ زیادکراو بوونە خاوەنی “دیوەخانانە” بوونە وەزیرو پەڕلەمانتار، ئەگەر بڵێم نەفرەت لەم مێژووە هەر بەڕاستی ناهەقمە؟.
ئێستا یەکێتی وپارتی بە کارەکانیان، بە شەڕەکانیان، بە تاڵانی وجەردەیی و بێدادیەکانیان، بە ئەتککردنی ئازادی، بە سەرپێ شۆڕکردن و شکاندی قەڵەم، لە ژێر پێ نانی کاغەز، کارێکیان کرد، کە لە خۆم توڕەبم، لە کورد بوون نیگەرانبم، بەسەر نیشتیماندا نەفرەت ببارێنم، کامە یە نیشتیمان؟، کامەیە کورد بوون و کوردایەتی؟ هەمووی بازرگانییە بازرگانی، کوڕ ئەو کوڕەیە بتوانێ هەڕاجی کات، بیفرۆشێ، سەری ببڕێ و ئاسودە لە ماڵەوە بخەوێت، بیکات بە دۆلارو بینێرێتە بانکەکان، بیدا بە ڤێلاکان و پێکی خەست و کچی جوانی تێدا لوش بدات، لە چاوی ئێمە، لە چاوی خوێنی بەناهەق ڕژاوی شەهیدان، لە چاوی ئەنفالەکان و قوربانیەکانی مێژووی گەلێکی توڕ هەڵدراوی دەرەوەی مێژوو، گەلێکی بۆ هەمیشە گریاو.
ناوچە دابڕاوەکان؟ چەند گاڵتە ئامێزە، چەند نوکتەیەکی ناشیرینە، لە سلێمانی و هەولێرو دهۆک، چ خۆشیەکمان لە یەکێتی وپارتی دیوە تا دڵخۆش بین بە گەڕانەوەی ئەم شوێنانە؟، بە گەڕانەوەی کەرکوک، بۆ باوەشی کام نیشتیمان؟ ئەزیزم، ئێمە لێرە ئەتک کراوین، ئاوارەو تێهەڵدراو، سەردەشت وسۆران، فەهاد فەرەج و ڕەوف و ڕێناس و علی بۆسکانی وهەزارانی تری تیرۆرکراو، سەروەت و سامانی گەلێک بەتاڵان براو، دیموکراسی یاریپێکراو.
لەو بادینانە گەورەیەدا،”نا” لەفەرهەنگدا سڕاوەتەوە، باڵندەکان ناخوێنن، ژێکانی کەمان هەمووی بچڕاوە ،گۆرانی لە قوڕگا تاسێنراوە، لەو هەولێرەدا هەموو شتێک سکووت، زەوی سلێمانی وەک بوکێک لە ژێر تارای سوردا بە بوکی براوە بۆ ژووری نووستنی سەرانی یەکێتی.
یەکێتی و پارتی تا ئەم ساتە وەختە هیچ کێشیەکیان لەگەڵ ئۆپەراسیۆنی دیجلە نییە، خۆ ئەگەر هەیان بوایە تا ئێستا بەفەرمی ناڕەزایەتیان دەردەبڕی، گەلی کورد بە سەرۆکایەتی سەرانی یەکێتی وپارتی، ئەو کاتە دۆڕاندیان چوونە بەغدا بۆلای”براعەرەبەکانیان” دەستوریان نووسی، ماددەی حەوت سەدو سیان کرد بە بەڵا بەسەرشانی کوردەوە، بە ئیمزای خەڵکی کوردستان لە پەیمان نامەی لۆزان خەتەر تر، کوردستانیان بەستەوە بە عێراقەوە.
بڕۆن سەیری دەستوری عێراق بکەن، کەتاڵەبانی ومەسعود بارزانی ئۆکەییان لێداوە، بە پێی ئەو دەستورە لەشکری عێراق بۆی هەیە بێتە هەر جێگایەکی کوردستان، کوردستان بەشێکە لە عێراق، ئەمە ئەم حەقیقەتە تاڵەیە، کە بەرهەمی ئەقڵی گەوجانەی سەرانی یەکێتی وپارتی ئەو کاتەو ئێستایشە.
یەکێتی وپارتی لەبەرامبەر بەغدادا دۆڕاندویانە، سەدان شەبەقیان تێدایەو ڕۆژێ دادێ هەمووی دەکەوێتە ڕوو، دڵنیایشم کە بە هیچ کەس و لایەنێک پینە ناکرێ و دەبێت کورد باجەکەی بدات، ئەوەی ئێستا ڕودەداو لە ئایندەشدا ڕوودەدا، تاوانی داڕێژەرانی ئەقڵی سیاسی سەرانی یەکێتی وپارتییە، ئەوان لە بەغدا شەڕی بەرژوەندیەکانی حیزبەکانی خۆیان کرد، شەڕی گیرفان و ژیانی شاهانە بۆ خۆیان کرد، شەڕی پارەو دەسەڵاتیان بۆ خۆیان و حیزبەکانیان کرد، نەک شەڕی داواکانی کوردو نیشتیمانی کورد.
بیرمە لەکاتی هەڵبژاردنەکاندا یەکێتییەکان هاواریان دەکرد،”سەرۆک مام جەلال ئەمجارە بۆیە هەوڵی جدی دەدات ببێتەوە بەسەرۆک کۆمار، تا مەسەلەی کەرکوک و ماددەی 140 جێبەجێ بکات، تەنها لەبەرخاتری کەرکوک”، بەوجۆرە کڵاویان لەسەر کەرکوک وکەرکوکیەکان نا، وایان دەزانی یەکێتی زۆر بەڕاستیەتی.
هیچ گەلێک لەسەر ئەم زەویە ماڵی خۆی، شاری خۆی و نیشتیمانی خۆی ناخاتە مەزادەوە، نایخاتە گرەوێکی شێتانەی دەنگدانەوە، ئەمە چ مەنتقێکی گەوجانەیە تۆ شارێکی خۆتت هەبێت بە داگیرکەران بڵێیت ئەم شارە هی منە، بەڵام با دەنگدانی لەسەر بکەین، بزانین هی کاممانە، ئەمە تەنها لە ئەقڵی یەکێتی وپارتی دا جێگای دەبێتەوە.
ماوە بڵێم، کۆمەڵێ ئاڵو گۆڕی جدی لە کوردوستان و ناوچەکەدا بە ڕێگاوەیە، هێزەکان دابەش بوون، یەکێتی لەسەنگەری مالکی و ئێراندایە، بزوتنەوەی گۆرانیش مەیلێکی داونەتێ و خەریکی سەرەتاتکێیە، پارتی و یەکگرتووش لە سەنگەری تورکیاو سعودو قەتەر، هیچ یەکێکیش لەم سەنگەرانە بە قازانجی کورد نییەو، هیچ لایەنێکیان دۆستی کورد نین و نایانەوێ کێشەی کورد چارەسەرییەکی جدی بۆ بدۆزرێتەوە، کورد پارچە پارچەیەو یەک گوتاری سیاسی، ستراتیژی نییە، تا بەرەو ڕووی هەموو ئەگەرەکان بێتەوە، ئەم هاوکێشەیە ئاوا نامێنێتەوەو ئاڵوگۆڕی بەسەردا دێت.
لانی کەم لەم قۆناغەدا ئۆپەراسیۆنی دیجلە هەڕەشە نییە لەسەر سلێمانی و هەولێرو دهۆک، وەلێ هەڕەشەیە لەسەر ئەو جێگایانەی پێدەڵێن”ناوچە جێ ناکۆکەکان”یەکێتی و پارتیش نەک ناتوانن بەرەو ڕویان بن، بەڵکو تا ئێستا بەڕەسمی هیچ کاردانەوەیەکیان وەک هەڵوێستیش بەرامبەریان نەبووە.
پرسی نوچەنێت:
لە گەرمەی گرژییەکانی نێوان هەرێم و بەغدا، حکومەتی نوری مالیکی دامەزراندنی فەرماندەیی ئۆپەراسیۆنی دیجلەی راگەیاند، بەپێی وتەی بەرپرسانی کورد راگەیاندنی ئەو فەرماندەییە، بە بێ رەزامەندیی پەرلەمان و پێهاتەکانی ئەنجوومەنی وەزیران بووە و لادانە لەدەستوری عێراق و پێشێلکردنی مادەی ١٤٠ ە، لە سەرەتای راگەیاندنی، ئەرکی فەرماندەییەکە لە ئەستۆگرتنی ئەمنیەتی هەریەك لەپارێزگای كەركووك و دیالە بوو، دواتریش بەفەرمانێكی دیوانی سەرۆكایەتی ئەنجومەنی وەزیرانی عێراق پارێزگاری سەلاحەددینیش بەسترایەوە بەئۆپەراسیۆنەكانی دیجلەوە. بەپێی ئەرکەکانی فەرماندەیی دیجلە، دۆسیەی ئەمنی لە پارێزگارو ئەنجومەنی شارەکان وەردەگیرێتەوە.
پارێزگاری کەرکوکیش لەو بارەوە دەڵێت، ئەو هەنگاوانە نا یاسایی و نا دەستورین و نابێت قبوڵبکرێت.
پرسی نوچەنێت بۆ رۆشنبیران لەو بارەوەیەوە ئەوەیە، کە ئاخۆ خوێندنەوەیان چییە، بۆ دامەزراندنی فەرماندەیی ئۆپەراسیۆنەکانی دیجلە و دەستبەسەرداگرتنی هەموو دەزگا ئەمنییەکانی کەرکوک، و ناوچە دابرێنراوەکان؟، ئایا فەرزکردنی ئەم فەرماندەییە سەربازییە بەسەر کەرکوک و ناوچە دابڕێنراوەکانی کوردستان، بەبێ پرسی کورد هۆکارەکەی چییە؟ غیابی کورد؟ لاوازی کورد؟ یان چی؟ مەترسی چییە؟.
