عێراق و كوردستان لهدوای ئازادكردنی موسڵ
بەهرە حەمەڕەش: پرۆسهی ئازادكردنی موسڵ دهستپێكراوه، ئایا ئهو گرفتانهی دوای ئازادكردنی موسڵ بۆ كورد دێنه پێش چین و چاوهڕوانی چی دهكرێت ؟
نهمانی داعش لهموسڵ، نهمانی مهترسییه لهسهر كوردستان ؟
لهڕووی سیاسی و جوگرافی و سهربازییهوه، هیچ مهترسییهك لهدوای نهمانی داعش لهموسڵ چاوهڕوانكراوه بۆ كوردستان ؟ ئهگهر چاوهڕوانكراوه ئهو مهترسیانه چین ؟
ئایا سێبهر و مهترسی ئیسلامی توندڕهو لهسهر كوردستان نامێنێت ؟
كورد دهبێت چۆن خۆی ئامادهبكات بۆ قۆناغی دوای داعش لهموسڵ ؟
چی بكات بۆ ئهوهی ئهو مهترسیانهی ههستپێكراون كهم بكرێنهوه ؟
پهیوهندییهكانی ههولێرو بهغدا چۆن دهبن و دهبێت چۆن بن؟
عارف روشدی:
ئازادکردنى موسڵ، چەندین رەهەندى ناوخویى و هەرێمى و نێودەوڵەتى دەگرێتە خۆ، لە ئاستى عیراقەوە وەکو بەشێکى خاکەکەى پێویست دەکات رزگارى بکات و سەروەرى نیشتیمانى بوى بگەڕیێنێتەوە ، بەڵام ئەوەى جیگاى تێڕامانە چۆنێتى هەنگاونانە لەو بارەیەوە، وەک تێبینى دەکرێت ئەو هێزانەى سەر بە حکومەتى عیراقن، پێکهاتە مەزهەبیەکەى هاوڕێ نییە لە گەڵ زورینەى دانیشتوانى موسڵ، ئەمەش ئەوەمان بیردەخاتەوە کە ململانێیەکى مێژوویى هەیە لە نێو هەردوو ئاینزاى سوننەو شیعەدا، بۆیە بە دورى نابینم سەر لە نوێ ئەو هەستیارییە کارى خوى بکات و ببیتە هۆکارى سەرهەڵدانى پکدادان و ململانى و دەتوانم قسەکانى “قەیس الخزعلى” وەک گەواهیدەرێک بو ئەم تێبنیەم بهێنمەوە وەک دەڵێت (لە موسڵ تۆڵەى شەهیدکردنى ئیمام حوسەین، لە نەوەکانى یەزید دەکەینەوە).
هەروەها پەیوەندییەکى بنەمایى هەیە لە نێوان هێزەکانى حەشدى شەعبى و- وڵاتى ئێران، ئەمەش سەر دەکێشێت بو پەیدابونى چەندین پرسیار، کە ئایا ململانیى مێژوویى نێوان ئەو دوو دەوڵەتە”ئێران و تورکیا” لە سەر باڵا دەستى و هەژمون پەیداکردن ناهێنێتە گۆڕێ ؟
بەڵام ناکرێ ئێمە بەو مەزندەوەیەوە غافڵگیربکرێن، بەڵکو حساباتى وردمان هەبێت بو هەر پیشهاتەیەک، لە لایەکى دیکەوە ناکرێت مەترسیەکانى ململانیى سوننە و شیعە، لە سنورەکانى هەرێمدا لە بەرچاونەگیرێن، چونکە ناتوانین خۆش باوەڕبین لە هەڵوێستى نوێنەران و توندڕەوانى هەردوو پێکهاتەکە، کە پێموایە ئەگەر چەند لێک جیاوازبن دەتوانن لە ئاستى پێشێلکردنى مافە نیشتیمانییەکانماندا یەکگرتوبن.
سەربارەت بە گەلى کوردستانیش، هەرێم کێشەى ناوچەکانى دەرەوەى هەرێمى هەیە، کە ئەو ناوچانە هاوسنورى موسڵ و تکریت و دیالەن، لێرەدا دەبى بزانین ئەو کێشەیە بە بێ ململانێ کۆتایى نایەت، بۆیە پێویستە بزانرێت چۆن دەتوانین وەک دوو دراوسێ (کوردو سوننە) بتوانن بە شێوەیەکى ئاشتیانە چارەسەرى گونجاوى بۆ ئەم کێشەیە بدۆزرێتەوە، کە نابێت مافە رەواکانى گەلەکەمان تیدا پێشیلبکرێت.
راستیش وایە، داگیرکارى داعش و هەڵوێستە مرۆڤ دۆستییەکانى هەرێم، کاریگەرى خۆى هەبێت، بە شێوەیەکى ئەرێنى لە سەر هەڵوێستى سوننەکاندا لە ئاست هاتنە پێشەوەیان لەم بارەیەوە.
لە ئاستى نێودەوڵەتیشەوە ، پێناچێت ئەمریکاو رۆژئاوا بە ئاسانى دەستبەردارى بەژەوەندییەکانى خویان ببەن، هەرێمى کوردستان پێگەى یەکى ستراتیجى بو ئەو- وڵاتانە پێکدێنێت، بۆیە دەبێ لەو ئاستەدا دبلۆماسیەتى هەرێم زۆر چالاکتربکرێت و لە چوارچێوەى بەرژەوەندییەکى هاوبەشدا، هەرێم سودمەندبێت و پارێزگارى لە مافەکانى خۆى بکات و بەڵکو پەرە بەو هاوپەیمانەتییە بدات، کە ئێستا هەیەتى لە گەڵ ئەمریکا و- وڵاتانى روژئاوادا.
لە هەموو شتێک گرنتر وەک بەرپرسیارێتییەکیى مێژویى، پێویستە ئەو لایەنە سیاسییانەى، کە ئێستا لە چوارچێوەى پاراستنى بەرژەوەندە حزبیەکانیانەوە، مامەڵە لە گەڵ بارودۆخەکەدا دەکەن، دەستهەڵگرن لەو سیاسەتە ناتەندروستەو پێکەوە سیاسەتیکى نیشتیمانى و نەتەوەیى برەو پێبدەن.
یەکڕیزى سیاسی و کومەڵانى خەڵکى کوردستان، بنەما هەرە گرنگەکەى سەرکەوتنى هەرێمەو خواستى دەولەتبوونى کوردستان نزیکى جێبەجێکردن دەکات.
