مەلا عەبدولكەریم مودەڕیس لە نێوان تەریقەتی قادری و نەقشبەندی دا

مەلا عەبدولكەریم مودەڕیس لە نێوان تەریقەتی قادری و نەقشبەندی دا
محەمەد عومەر
مەلا عەبدولكەریم مودەڕیس یەكێكە لە دیارترین كەسایەتیەكانی نێو گۆرەپانی ئیسلامی و ڕووناكبیری كوردی هاوچەخ یەكێكە لەو زانا ناودارانەی كورد و جیهانی ئیسلامی كە ڕۆڵی كارای لە ڕەوتی كۆمەڵگای ئیسلامی و كوردەواری بینیوە، خۆری ئەو لەنێو تەریقەتی نەقشبەندی هەڵات لە نێو تەریقەتی قادری ئاوا بوو.
عەبدولكەریم محەمەد فەتاح مستەفا لە دایك بووی ساڵی 1900 گوندی دەرەشیش سەر بە هەڵەبجە  لە خێزانێكی مام ناوەندی هاتۆتە دونیاوە ئەو لەناو پێگەی ڕابەرانی نەقشبەندی دەستی بە سەرەتاكانی ئایینی ئیسلام كرد لە ناو پێگە و جەرگەی تەریقەتی قادریش وەكو ناودارترین زانای ئیسلام دەركەوت بۆ زیاتر ئاشنا بوون بە مەلا عەبدولكەریم باس لە هەردوو تەریقەتە  سۆفیزمەكە دەكەین، چونكە ئەو لەناو هەردوو تەوژمەكەدا بوو و یەكێك بووە لە لێكۆلەرەوانی ئەم بوارە.  
تەریقەتی  قادری
لەناو كۆمەڵگای عەرەبدا لە دوای بڵاوبوونەوەی ئایینی ئیسلام هەر لە دەوروبەری سەردەمی پێغەمبەرەوە دیاردەی (زوهد) لە كۆمەڵگای ئیسلامدا پەیدا بوو ئەم بزوتنەوەیە رێی خۆشكرد بۆ سۆفیزم وەك ئیدیۆلۆجیەتێكی تیۆری لەو كاتەدا لە تیۆرییەوە بوو بە پراكتیك لەگەڵ بە پراكتیك كردنی شەریعەتی ئیسلام لە لایەن دەستە و دایەرەی خەلیفەكانەوە لە دوای ڕاشیدین و ئەمەوی تا سەردەمی فەرمانڕەوایی عەباسیەكان لە بەغدا وەك بزوتنەوەیەكی فیكری و ئیدیۆلۆجی لەناو كۆمەڵگادا بڵاوبووە.تەریقەتی قادری كە هەموو ڕۆژهەڵاتی گۆی زەوی گرتەوە  دامەزرێنەرەكەی (شێخ عەبدولقادری گەیلانی)بوو، ئەو تەریقەتەكەی داهێناوە دامەزرێنەری تەریقەتی قادری ناوی (عەبدولقادری كوڕی ساڵحی كوڕی محێدین)ە  لە ساڵی 1077 لە گوندی نایف لە ناوچەی گەیلان  لە باشوری دەریای قەزوین لە دایك بووە  لە تەمەنی (18) ساڵیدا لە ساڵی 1095 بۆ خوێندن ڕوو كردۆتە بەغدا هەموو قۆناغەكانی خوێندنی حوجرەی تەواو كردووە لە دواییدا ژنی هێناوە ئینجا چووە بۆ حەج.
لە ساڵی 1130 تەریقەتی سۆفیزمی لە (ئەبو لخەیر محەمەد) وەرگرتووە  شێخەكەی نازناوی (بازی ڕەش) (الباز الشهب) پێبەخشیوە.لە دوای ئەوە دەستی كردووە بە وەعز و ئیرشاد  رۆژ لەدوای رۆژ ژمارەی گوێگرانی  لە زیاد بوون دابووە ڕەمزی دیاری تەریقەتەكەی لە بەر كردنی جلی  شڕی كۆنە بووە نێوەندی ئیرشاد و وەعزی سۆفیزم و شەریعەتی شێخ عەبدولقادر لە تەكیەیەك بوو لە دەرەوەی شار  لە ساڵی 1133 تەكیەكی بۆ بینا كرا خۆی بەڕێوەی دەبرد لە رۆژانی هەینی و ئێوارانی دووشەمە خوتبە و وەعزی بۆ خەڵكی دەدا
هەندێ لە قوتابی و موریدانی شێخی گەیلانی گەیشتە پلەی وەزیری دەوڵەت و والیی ویلایەت هەندێ جار خەلیفە و والییەكان پرسیان پێدەكرد گوێیان بۆ ئامۆژگارییەكانیان شل دەكرد.
شێخی گەیلانی هەموو ژیانی لە بەغدا بردەسەر لە ساڵی 1165 هەر لەوێ كۆچی دوایی كرد لە مزگەوتەكەی خۆی نێژراوە مزگەوتەكە ئێستا ناوەندێكی ئاینی و سۆفیزمی زۆر گرنگە لە هەموو لایەكی جیهانی ئیسلامی گۆی  زەوی بە پیرۆزی ڕووی تێدەكەن.
شێخ مارفی نۆدەی تەریقەتی قادری بۆ یەكەمجار وەكو رێكخراوێك لە كوردستان  دامەزراند  شێخ مارف لە ساڵی 1766 لە گوندی شارباژێڕ لە دایك بووە سەرەتای خوێندنی لە قەڵاچۆلان خوێندن زانستەكانی ئایینی ئیسلامی لە سەر دەستی (مەلا محەمەدی ئیبنوالحاج) وەرگرتووە زۆربەی دانراوەكانی بە (هۆنراوە) بوونە لەوانە فەرهەنگی (ئەحمەدی) شێخ مارفی نودێ لە ساڵی 1836  لە سێلمانی كۆچی دوایی كردووە لەسەر گردێك نێژراوە لە دواییدا بەناوی گردی شێخ مارف ناسرا.
شێخ مارفی نۆدێ بە دامەزرێنەری تەریقەتی قادری دادەندرێت دەستێكی باڵای هەبووە لە پەرەسەندنی تەریقەتەكە لە ڕووی پراكتیكەوە شێخ مارف هەموو ئەو سامانە گیانی و رۆشنبیرییەی بۆ كاكە حمەدی شێخی كوڕی بەجێهێشت هاودەم لەگەڵ زیرەكی خۆی كاكە حمەد بووە رێبەری تەریقەتەكە لە كوردستان پلەی رێزلێنانی گەیشتە شێخ عەبدولقادری گەیلانی دامەزرێنەری رێكخراوەكە.
كاكە حمەدی شێخ لە ساڵی 1792 لە سلێمانی لە دایك بووە لای شێخ مارفی باوكی خوێندنی تەواو كردووە لە جیهانی ئیسلامیدا ناوبانگی پەیدا كردبوو كە (سوڵتان عەبدولحەمید) بەمەی زانیبوو ئارەزووی كردبوو چاوی پێبكەوێت، بەڵام نەیتوانی بوو بچێتە ئەستەمبۆڵ (سەید محەمەد موفتی) لە جیاتی خۆی ناردبوو، كاكەحمەدی شێخ لە ساڵی 1887 لە سلێمانی كۆچی دوایی كرد لە مزگەوتی گەورە بە خاك سپێردرا.
تەریقەتی نەقشبەندی             
تەریقەتی نەقشبەندی كە هەموو جیهانی ئیسلامی گرتووە دامەزرێنەرەكەی (شێخ محەمەدی نەقشبەندی)یە بۆ یەكەمجار دامەزراندنی یان تازە كردنەوەی لە دەستی (مەولانا خالیدی شارەزووی نەقشبەندی)  بووە .
(شێخ محەمەدی نەقشبەندی) كە بە شای نەقشبەندی ناسراوە لە ساڵی 1317 لە گوندی كۆشكی هیندوان لە نزیك شاری بوخارا لە  دایك بووە لە ساڵی 1388 لەهەمان شوێن كۆچی دوایی كردووە لە تەمەنی هەژدە ساڵییدا سەرەتا و دەستورەكانی سۆفیزمی لە (محەمەد بابا ساماسی) شێخی رێبەری وەرگرتووە. مەولانا خالیدی نەقشبەندی یەكەم كەس بوو تەریقەتی نەقشبەندی وەك رێكخراوێك هێنایە كوردستان دامەزرێنەری ئەو تەریقەتەیە لە ناوچەی سلێمانی و كوردستان لە تیرەی میكاییلی عەشیرەتی جافە لە ساڵی 1779 لە قەرەداخ لە دایك بووە زانستی ئایینی لە زانا گەورەكانی ئەو سەردەمە لە قەرەداخ و سلێمانی و شاری سنەی ئەردەڵان  وەرگرتووە لە ساڵی 1805 چووە بۆ حەج لە ساڵی 1807 چووە ڕووی كردۆتە هیندستان بۆ لای (شا عەبدوڵڵای دهلەوی) یەكێك بوو لە شێخە گەورەكانی تەریقەتی نەقشبەندی لە هیندستان ساڵێك لای شا عەبدوڵڵا مایەوە لەو ماوەیە هەموو پێویستییەكانی وەرگرتنی تەریقەتی بە جێهێناوە لەسەر دەستی شا عەبدوڵڵا تەریقەتی وەرگرت رێ خۆشكرد بۆ ئەوەی ببێتە مورشید و شێخی تەریقەت رێكخراوی تەریقەتی نەقشبەندی لە كوردستان دابمەزرێننی، دواتر گەڕایەوە كوردستان ماوەیەك لە سنە مایەوە خەریكی بڵاوكردنەوەی تەریقەتەكەی بوو ئینجا هاتەوە سلێمانی خەڵكێكی زۆر لە دەوری كۆبوونەوە.
كەسایەتی مەولانا خالید زۆر بڵند بوو بە هۆی ئەوەی هەندێ مورید و سۆفی كردیانە شێخی خۆیان دەروێشی قادری لێكەوتنە تەقە ناخۆشی كەوتە نێوانیان لەو ماوەدا شێخ مارفی نۆدەێ‌ بەهێزتر بوو مەولانا خالید بەناچاری سلێمانی بەرەو بەغدا جێهێشت. لەو سەردەمەدا (مەحمود پاشای عەبدولڕەحمانی پاشای بابان) لە بەغدا بوو تكای لە مەولانا خالید كرد بگەڕێتەوە سلێمانی بە قسەی ئەو گەڕایەوە خانەقایەكی بۆ دروست كرد كەوتەوە كاری ئیرشادەوە، تەریقەتەكەی پەرەی سەند مورید و سۆفی زۆر بوون ئەمە بووە هۆی ئاژاوە و دوژمنكاری لە نێوان زانایانی ئایینی و خوێندەواران تا وای لێهات هەوڵی كوشتنی مەولانا خالید بدرێ مەولانا هەستی كرد ناتوانێ بەرهەڵستی ئەم دژایەتیە بكات دووبارە ناچاربوو سلێمانی بەرەو بەغدا بەجێبهێڵت  وادەردەكەوێ قادرییەكان بەغداشیان بە نزیك دەزانی پێیان خۆشبوو مەولانا لەوێ‌ بژی لەوێش بۆ نەكرا بە ئاسودەیی بژی بۆیە بەغدای بەرەو شام جێهێشت لە شاری دیمەشق نیشتەجێ بوو لە پاش ماوەیەكی كەمدا بە نەخۆشی ڕشانەوە لە ساڵی 1813 كۆچی دوایی كرد.
ئەو بناغەی مەولانا خالید بۆ تەریقەتی نەقشبەندی دروستی كرد زوو پەرەی سەند لە هەموو ناوچەكاندا مورشید و مورید و سۆفی پەیدا بوون ئەگەر چی ماوەیەكی كەم لە كوردستان بوو لە دوای مەولانا خالید نێوەندی ئیرشادی نەقشبەندی لە هەموو كوردستاندا بڵاو بووە، بەڵام نێوەندی هەرە گرنگی تەریقەتەكە لە بیارە و تەوێڵە بوو كە بە پایتەختی تەریقەتەكە ناسراوە موریدە هەرە دیارەكانی ئەمانەن بوون (شێخ عوسمانی تەوێڵە، سەراجەدین 1775-1880)  (شێخ محەمەدی تەوێڵە، بەهادین 1819-1880) (شێخ عومەری تەوێڵە،  زیائەدین 1839-1900).
لە سەرەتای  ژیانی ماۆستا مەلا كەریم مودەریس دا تامەزرۆی خوێندن و خوێندەواری بووە لە حوجرەی مزگەوتەكانەوە لە سەر دەستی چەندین زانای كورد دەستی داوەتە خوێندن لە دواییدا لە ساڵی 1924 ئیجازەی مەلایەتی لە شێخ عومەری قەرەداخی وەرگرتووە لەوێشەوە وەكو مامۆستایەكی ئایینی دەركەوت لە ناوچەی هەورەمانەوە كەوتە نێو جیهانی مامۆستایی و رێنمایكاری شەرعی بەمەش ناوچەی هەورەمان بووە پێگەیەنەری ئەم مامۆستا پایەدارەی كورد.
هەورەمان بە تایبەت بیارە و تەوێڵە كە پێگەی ڕابەر و موریدانی تەریقەتی نەقشبەندی بوون خودی ڕابەرانی تەریقەتەكە ڕۆڵی خۆیان گێڕا لە بەرز كردنەوەی ئاستی زانستی و ئایینی ناوچەی هەورەمان بە تایبەت بیارە كە وەك پایتەختی تەریقەتەكە گەورەترین ڕۆڵی لە پێگەیاندنی مەلا كەریم دا بینی، بەڵام مانەوەی لەوێدا تاسەر نەبوو، بەڵكو لەسەر داوای ڕابەری تەریقەتی نەقشبەندی و بارودۆخی ئەو سەردەمەی عێراق مودەڕیس  ناچار بوو بیارە بەرەو سلێمانی جێبهێڵت لێرەوە ژیانی ئەم كەسایەتیەی كورد لە گوندەوە بەرەو شار گواسترایەوە نەك لە گوندێكی دوورە دەست و دواكەوتوو بۆ شارێك، بەڵكو لە گوندەشارێكەوە بۆ شارێكی تر بە واتایەكی تر لە پایتەختی تەریقەتی نەقشبەندییەوە بۆ پایتەختی تەریقەتە ركابەرەكەی كە تەریقەتی قادری بوو.
ئەگەرچی ماوەی چوار ساڵ لە سلێمانی مایەوە، بەڵام كاریگەری زۆری لەسەر مامۆستا جێهێشت بەوەی ئاشنایەتی لەگەڵ دوو تەریقەتی گەورەی تەسەوفی ئیسلامی و بەروارد كردنی بیری هەردوو تەریقەتەكە بە یەكتری ئامانجیشی لەو كارە خزمەت كردن بوو بە مەعریفی و زانستی شەرعی خۆی.
دوای سلێمانی، شاری كەركوك چوارەمین وێستگەی نیشتەجێبوونی ئەو زانایە بوو، بەڵام زۆر لەوێ نەمایەوە دوای سەركەوتنی كودەتای (زەعیم عەبدولكەریم قاسم ) بەسەر رژێمی پاشایەتی لە ساڵی 1958 كە لە مێژوودا بە (شۆرشی 14ی تەموز) ناسراوە مودەڕیس كەركوكی بەرەو بەغدا جێهێشت، بەغدا بووە دوا وێستگەی ژیانی زۆرترین تەمەنی تێدا بەسەر برد بەتایبەت لە مزگەوت و قوتابخانەی(شێخ عەبدولقادری گەیلانی)   ڕۆڵی گەورەی  لە بەرز كردنەوەی ئەو مامۆستایەدا بینی تا گەیشتە بەرزترین لوتكەی ناوداری و شایستەیی.
لە مزگەوتی شێخی گەیلانی خەریكی وانەوە وتنەوە و فەتوا و كاروباری ئایینی بوو جگە لە قوتابی كورد و عەرەب چەندین  قوتابی لە (جاوە، توركیا، مەغریب، جەزائیر) دەهاتنە لای كە زۆرترین بڕوانامەی مەلایەتی بەخشییە فەقێكانی كورد و جیهانی ئیسلامی  لە ساڵی 1973 خانەنشین كراوە لە ساڵی 1974 كراوەتە سەرۆكی زانایانی موسڵمانانی عێراق و ئەندامی كۆڕی زانیاری عێراق بووە  دوای خانەنشین كردنی لە لایەن ئەوقافەوە بنەماڵەی گەیلانی كە سەرپەرشتی مزگەوتەكەیان دەكرد ڕازی نەبوون مامۆستا بڕوات مزگەوت و قوتابخانەی گەیلانی چۆڵ بكات  دایانمەزراندەوە بەردەوام بوو لە وانەوە وتنەوە و فەتوا و نووسین و ئامۆژگاری یەكێك بووە لەو زانا گەورانەی كورد و جیهانی ئیسلامی كە زۆرترین بەرهەمی چاپكراوی هەمەچەشنن و دانسقەی زانستی پێشكەش بە كتێبخانەی كوردی كردووە تەنانەت كتێبخانەكانی (عەرەبی و فارسی) بێبەش نەكردووە.
ئەم كەسایەتیە ناسراوەی كورد تەنیا زانا و مامۆستا و شاعیر و لێكۆڵەرەوەر و هونەردۆست نەبوو، بەڵكو لە هەمان كاتدا مێژوونووسێكی دیار و بەچاوی كورد بووە تۆمارە مێژووییەكانی لە قۆناغەكانی (ناوەڕاست، نوێ، هاوچەخ)ی نەتەوەكەی بووە لەم بوارەدا زیاتر گرنگی بە لایەنی ژیاننامەی كەسایەتیە ئایینەكانی كورد و ئیسلامی دەدا مەلا عەبدولكەریمی مودەڕیس یەكێك بوو لە مێژوونووسانی كورد، بەڵام بە گیان و بیرێكی ئیسلامی.
لە بواری تۆماری مێژووی ئیسلامدا كەم دەست هەبوو، بەڵكو جێگای بایەخ و سەرنجی تایبەتی خۆی بوو لای ئەو ئاوەڕدانەوە لە مێژووی ئیسلام  و ڕابەر و زانا و گەورەكانی ئیسلام ئاوەڕدانەوە بوو لەو گەورانەی ئەمڕۆیان بە گەورەیی دروست كرد هەروەك خۆی دەڵێ “ئێمە هەموومان قەرزداری ئەو ئیمام و زانا و پایەدارانەی ئایینی پیرۆزی ئیسلامین جێگای تەعەجوبیە هەندێك بە كەم سەیری دەكەن، من دەپرسم ئەرێ ئێمە لە كێوە فێربووین زانیارییەكانی ئێمە هی دەیان زانای پایەداری ئیسلام نییە زانا و گەورەكانی ئێمە لەوانەوە فێر نەبوون، بۆیە حەقێكی ئەوان بەسەر ئێمەوەیە و دەبێت وەك دڵسۆزی و وەفاداریەك بۆیان بیان دەینەوە”. لەمەوە دەردەكەوێت مێژوو شوێنێكی گەورەی لە بیر و ئەندێشەی مەلا عەبدولكریمدا داگیركردووە لە لایەك وەفاداری بۆ رابردوو لە لایەكی تر خۆشەویستی خۆی بۆ ئەو زانا و مامۆستا و كەسایەتیانەی فێریان كردووە  سەرباری قەرزداری بۆ ناوچەی هەورەمان و ڕابەران و موریدان و كەسایەتیەكانی تەریقەتی نەقشبەندی بەرهەمێكی بەناوی (بنەماڵەی زانیاران)  بۆ زانا و مامۆستایانی ئایینی داناوە بەرهەمێكی تری بە دوو بەرگ بەناوی (یادی مەردان) بۆ تۆماری ژیاننامەی شێخانی نەقشبەندی و مورید و هەوادارانی دانا مەولانا خالیدی نەقشبەندی لە بەرهەمی (یادی مەردان) دا پانتایەكی بەرفراوانی داگیركردووە هۆكارەكەی دەگەڕێتەوە بۆ ڕۆڵ و گەورەیی مەولانا، گەڕانەوەی مەولانا لە هیندستانەوە بەرەو زێدی خۆی نیشانەی سەرهەڵدانی شۆرشێكی ئایینی بوو گەلێك لە زانایانی ئەو سەردەمە بوونە موریدی ئەم تەریقەتە نوێیە بووە وەرچەخانێكی گەورە لە كوردستان و ناوچەكە پێگە و گەورەیی و دیاری مەولانا خالیدی نەقشبەندی پاڵی بە مەلا عەبدولكەریمی مودەڕس ناوە بۆ تەرخان كردنی یەك لە بەرگەكانی بەرهەمەكەی و مەولاناشی بە مامۆستای روحی خۆی لە قەڵەم داوە    لەم نێوەندەدا 194 نامەی (مەولانا خالیدی نەقشبەندی)  بە كوردی و 91 نامەی بە عەرەبی تۆمار كردووە.
خاڵێكی تر دەست پاكی ئەو زانایە لە بێلایەنی لە تۆمارە مێژووییەكانی ئاماژەدانی بە هەردوو تەریقەت و ڕابەرانی و موریدانی هەردوو تەریقەتی(نەقشبەندی و قادری) بەوەی لە (بنەماڵەی زانیاران)دا باسی ژیان و بنەماڵە و بەرهەم و دامەزرێنەری تەریقەتی قادری كردووە كە (شێخ عەبدولقادری گەیلانی)یە، بەڵام  (یادی مەردان)ی بۆ بنەماڵە و ڕابەرانی نەقشبەندی تەرخان كردووە  ئەمە خۆی لە خۆیدا بوێری و پاكی و هاوسەنگیە لە پاراستن و گەیاندنی پەیامی ڕاستەقینەی مێژوودا، ساڵ وەك بنەمایەكی گرنگی تۆماری مێژووی لە زۆربەی زۆری ژیانی كەسایەتیەكان ئاماژەی پێدراوە هەر لە ساڵی لە دایك بوون كۆچی دوایی و ڕووداوە گرنگەكان و شوێن ئاماژەی پێدراوە.
مەلا عەبدولكەریم مودەڕیس یەكێك بووە لە پێشڕەوانی ئەدەبی كوردی دەستنووسی چەندین شاعیری ناوداری كوردی  وەك (نالی‘ مەحوی، مەولەوی، فەقێ قادری هەمەوەند،….هتد) بەهاوكاری (فاتیح و محەمەد)كوڕی كۆیان كردۆتەوە و لێكۆڵینەوە لێكدانەوەیان لە فەوتان رزگار كردووە  بە تایبەتی شیعرەكانی حەزرەتی نالی.
لەماوەی 105 ساڵی ژیانی دا خزمەتێكی گەورەی بە كورد و جیهانی ئیسلامی كرد لە دوای خۆی شەش كوڕی  بەجێهێشت بەناوەكانی (فاتیح، محمەمەد، سەلاح، نەجیب، ئەسعەد، ئەحمەد)  لەگەڵ سێ كچ  بەناوەكانی (عالیە، عەتیە، فاتیمە) لەگەڵ نزیكەی (69) بەرهەمی هەمەجۆری چاپكراو و زیاتر (80) بەرهەمی دەستنووسی بۆ كتێبخانەی كوردی و جیهانی ئیسلامی بە جێهێشت سەرباری ئەوەی هەزاران خوێندكاری كوردی فێری خوێندن و خوێندنەوە و ئەدەب و زانستە شەرعیەكان و (نحو و صرف)ی عەرەبی كردووە لەبەر رۆشنایی ئەو هەوڵانەی نازناوی (مودەڕیس)ی بەسەردا بڕا بێجگە لەوەی بە (ئیمام شافعی دووەم) ناسراوە  جگە لە (فاتیح و محەمەد)ی كوڕی شوێن و پێگەی خۆیان لە نێو بزاڤی ئەدەبی كوردی دیارە.
پاش خزمەتێكی بێ وەچان بە ئایینی پیرۆزی ئیسلام و نەتەوەكەی تەمەنێكی پڕ لە بەرهەم و سود لە خواپەرستی و فەتوا و نووسین و بڵاوكردنەوەی ئەدەب و شیعر و رێزمان و رۆشنبیری بۆ كورد و جیهانی ئیسلام ئەوا لە تەمەنی 105 ساڵییدا لە رۆژی 30\8\2005 كۆچی دوایی كرد بارگەی خۆی تێكنا لە مزگەوتی شێخی گەیلانی بەرەو بارەگای پەروەردیگاری.
ئەمەش نمونەیەكی شیعری مەلا عەبدولكەریمە:
گەلێ لە زانای خاوەن بیر و هۆش                                گەڵ ئەدیبی بو ساغی تێكۆش
گەلێ مەردانی بە عەقل و ویژدان                               زۆر پاڵەوانی ئامادەی مەیدان
گەڵ دڵپاكی بۆ مەردوم دڵسۆز                                     زۆر دڵ رۆناكی خاوەن عەشق و سۆز
گەلێ دلبەری سەروی سنۆبەر                                       كە تانەی ئەدا باڵای لە عەڕ عەڕ
گەلێ بەخشندەی خاوەن خانەدان                                پەنای ڕۆژی ڕەش بۆ حاجەت مەندان
مردن و گیانیان گەیشتە بەهەشت                                باسێكیان نەما نە لە شار نە دەشت
مایەی ئازارە بۆ دڵی هۆشیار                                       سوودێ وەرنەگرێ لە چەرخی دەووار
تۆماری دەوری خۆی نەكاتەوە                                     ئاوڕ بۆ حاڵی كەس نەداتەوە
نەكا بەسەر مەشق ئیشی پێشینان                              نەكا بە رێگە رێی تێكۆشینیان
جیهان قەڵایە و ئینسان پاسەوان                             نا ڕەوایە بۆی نوستنی شەوان
پێویستی مەردە لە ڕوووی جیهانا                              بێداربی لە گشت ماوەی ژیانا
مەبەستی مەردە لە ڕووی جیهانا                               ئەمەیە بۆ مەرد كەرامەت فەرزە* سەرچاوە
*مێژووی ئەدەبی كوردی، بەرگی سێیەم . دكتۆر مارف خەزنەدار
*  مێژووی زانایانی كورد، بەرگی دووەم، دانەری مەلا تاهیر مەلا عەبدوڵڵا بەحركەیی.
  * كورد لە چەند تۆمارێكی مێژوویی دا، د.كەیوان ئازاد ئەنوەر
 * تایبەتمەندییەكانی بەرهەمی (یادی مەردان)ی مەلا عەبدولكەریمی مودەڕیس، بارزانی مەلا تەها
* چاوپێكەوتنێكی مامۆستا مەلا عەبدولكەریمی مودەڕیس  لە 5\2\1983 لە حوجرەی مەرقەدی شێخ عەبدولقادری گەیلانی.
*نوری قورئان،  دانراوی مەلا عەبدولكەریمی مودەڕیس 1985   
…….

ئەم بابەتە لەماڵپەڕی شاە ئەنبیاء  وەرگیراوە ..….. کلیک بکە  بۆ سەرچاوە …..

……..

……..