لە جۆرجیا باسی سەربەخۆیی كوردستان گەرمە
نوچە.نیت. رووداو- جۆرجیا
كوردی جۆرجیا بە خۆشحاڵییەوە لە گەشەسەندنی هەرێمی كوردستان دەڕوانن و ئێستا باسی گەرم لە نێو ئەواندا ئەوەیە ئایا سەربەخۆیی كوردستان دەبینن یان نا.
زۆرینەی كوردی جۆرجیا ئێزدین، ئەوان سەدەیەك لەمەوبەر و لە سەردەمی دەسەڵاتی عوسمانیەكاندا لە چنگی زەبروزەنگ بۆ ئەو وڵاتە هەڵاتوون. لەوێ ئازادیی زمان و پاراستنی كەلتووریان بۆ دابینكراوە و بەهیچ شێوەیەك رووبەڕووی ئەو سەركوتكارییە نەبوونەتەوە كە كورد لە رۆژهەڵاتی ناوەڕاست و توركیا رووبەڕووی بوونەتەوە.
دیانا شامۆیێڤا، پارێزەرێكی كوردە دەڵێت سەربەخۆیی بووەتە بابەتێكی گەرم لە نێو كوردی جۆرجیا و ئەوان پێیانوایە هەنگاوێكی لەو جۆرە پەیوەندییەكانیان لەگەڵ باشووری كوردستان بەهێزتر دەكات.
كوردی جۆرجیا لەكاتی دەسەڵاتی یەكێتی سۆڤیەتدا لە كوردی دیكەی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست دابڕێندرابوون و پەیوەندییان لەگەڵ وڵاتی باوباپیریان پچڕابوو.
دیانا دەڵێت “كوردی ئێرە دەتوانن لۆبی بۆ پشتگیریكردن لە سەربەخۆیی كوردستان بكەن، گوتیشی “شانازییە بۆ من دەوڵەتێكمان هەبێت كە زۆرینەی دانیشتووانەكەی كورد بن”.
لە سەردەمی دەسەڵاتی یەكێتی سۆڤیەتدا لە جۆرجیا، كورد وەكو ئێزدی ناویان دەهات لە دۆكیۆمێنتە فەرمییەكاندا و لەسەر پاسپۆرتەكانیشیان. بۆیە ئێستاش زۆر لە كوردی ئەم وڵاتە وەكو ئێزدی خۆیان دەناسێنن.
حكومەتی سۆڤیەت پشتگیری لە بۆنە ئێزدییەكان دەكرد و كۆرسی زمانی كوردی كرمانجی (بە ئەلفابێتی سیرالیك- رووسی) لەو شوێنانەدا كە كوردیان زۆر بوو، هەبوو. سینەمای كوردی لە تەبلیسی یەكێك بوو لە سێ سینەما گەورەكەی سەرانسەری جۆرجیا لەو سەردەمەدا. ئەم هەنگاوانە وایانكرد كە كورد بتوانن پارێزگاری لە زمانی خۆیان بكەن و گەشە بە كەلتوور و وێژەی كوردی بدەن.
دوای رووخانی یەكێتی سۆڤیەت، جۆرجیا سەربەخۆیی بەدەستهێنا و بوونی ئازادییەكی زۆری رادەربڕین لە جۆرجیا، كوردی ئەو وڵاتەی هاندا كە بۆنەی كەلتووری و رۆشنبیری زۆر بگێڕن.
هەروەها بەهۆی كرانەوەی سنوور بەڕووی توركیادا، كوردی جۆرجیا پەیوەندی زیاتریان لەگەڵ باكووری كوردستان دروستكرد. پرۆگرامی رادیۆ ناوخۆییەكان و كتێب و رۆژنامەكان بە هەواڵی كوردستان پڕكران.
بەڵام بەهۆی دووریی جیۆگرافی و بە ئاسانی تێكەڵبوونی كوردی ئێزدی بە كۆمەڵگەی جۆرجیا، پەیوەندیی نێوان كوردی جۆرجیا و باشووری كوردستان هێندە بەهێز نەبووە. سەرەڕای ئەوەش هێشتا زۆر كوردی ئەم وڵاتە ئاگاداری بارودۆخی باشووری كوردستانن.
میوزیكژەن، تۆتار ئاڤدۆیان دەڵێت “باشە نەتەوەكەم ئازاد بن” ئەو زۆر بەوردی بەدواداچوون بۆ هەواڵەكانی باشووری كوردستان ناكات، بەڵام پشتگیری لەسەربەخۆیی دەكات.
ئەو هەروەها گوتی “پێموانییە زۆر كورد بیەوێت بگەڕێتەوە كوردستان، چونكە زۆر دەمێكە لێرەین و ژیانمان لێرە پێكەوەناوە. سەختە لە سفرەوە دەستپێبكەیتەوە”.
رۆزا تێلۆیان، دەنگبێژێكی كوردە و بۆچوونێكی پێچەوانەی هەیە. ئەو خەون بە كوردستانێكی سەربەخۆوە دەبینێت و خەون بە ژیان لە كەلتوورێكی كوردیی پەتیدا دەبینێ “خەون بە گوتنی گۆرانی كوردی، چای كوردی، فەرشی كوردی و نانی كوردییەوە دەبینم”.
رۆزا گوتیشی “دەمەوێت بە زمانی خۆم قسە بكەم، جلی نەتەوەكەی خۆم لەبەربكەم و كۆفی-كیتان لەبەربكەم. ئەمە لە رووحی مندایە”.
هەستێك لای كوردی جۆرجیا هەیە، ئەویش ئەوەیە كە بەهۆی دووری و پەراوێزخستنیانەوە، ئەوان لای كوردی رۆژهەڵاتی ناوەڕاست لەیادكراون.
چالاكڤان، جیۆرجی ئاماریانی دەڵێت پێویستە حكومەتی هەرێمی كوردستان پەیوەندییان پێوە بكات و سوود لە شارەزایی ئەوان وەربگرێ “ئێمە شارەزایی زۆرمان لە بواری بەڕێوەبردندا هەیە”.
ئەو دەڵێت “هەستێكی زۆر كوردپەروەرانەم هەیە. پێموایە رۆژێك لە رۆژان كار لەسەر سیاسەتی كوردی دەكەم، بەڵام ئەوەی راستی بێت ئێستا هیچ میكانیزمێك بۆ پشتگیریكردن لە ئێمە نییە”.
ئاماریانی دەڵێت، هەرچەندە سەربەخۆیی كوردستان شتێكی حەتمیە، بەڵام دەوڵەتی كوردی رەنگە دەزگای پێویست و هێزی ئابووری و بەها دیموكراتیەكانی نەبێت بۆ ئەوەی ببێتە دەوڵەتێكی بەهێز “راگەیاندنی سەربەخۆیی هێندە ئاسان نییە، لەسەر ئاستی نێودەوڵەتی و نێوخۆیی، ئەگەر توركیا و ئێران كە هێزی زۆر كاریگەری هەرێمین، بە سەربەخۆیی كورد رازی نەبن، ئەوا ئەو سەربەخۆییە تەنیا لەسەر كاغەز دەمێنێتەوە”.
بەبڕوای ئاماریانی، سەرەتا پێویستە نەتەوە یەكگرتووەكان دان بە دەوڵەتی كوردیدا بنێت بۆ ئەوەی ئەو دەوڵەتە بژیت. هەروەها كوردی دیاسپۆرا دەستبكەن بە لۆبیكردن.
“پێموایە دوای راگەیاندنی سەربەخۆیی هەستی نەتەوایەتی لای خەڵكی ئێمە زۆر بەهێزتر دەبێت”. ئاماریانی دەشڵێت “رەنگە دوای ماوەیەك زۆرمان بچین لەوێ بژین”.
