نەوزاد عەلی چوچانی
سەرۆکی لیژنەی کاروباری یاسایی لە پەرلەمانی کوردستان رایدەگەیەنێت، ئەنجامدانی گشتپرسی لە کەرکوك، هێج پێویستیەکی بەرەزامەندی بەغدا نییە و دەڵێت “دەستوری عێراقی و ماددەی 140، خۆی دەروازەیەکە بۆ ئەنجامدانی گشتپرسی لەو ناوچانە”.
سەرکردایەتی کوردستان سورە لەسەر بڕیاری ئەنجامدانی گشتپرسی لە هەرێمی کوردستان بە کەرکوك و ناوچە تازە ئازادکراوەکانیشەوە، لەکاتی دیاریکراودا، کە 25-9-2017یە، ئەمەش لە کاتێکدایە ماوهیهك پێش ئێستا ئهنجومهنی پارێزگای كهركوك له كۆبوونهوهی خۆیدا، داوایهكی ئاراستهی حكومهتی عێراق كرد، بۆ ئهوهی گشتپرسی لهكهركوك ئهنجام بدرێت، بهڵام حكومهتی عێراق له وهڵام دا ئهو داواكارییهی رهتكردهوه، دوای ئەوەش رێبوار تاڵهبانی سهرۆكی ئهنجومهنی پارێزگای كهركوك بهوهكالهت رایگەیاند “ئێمه بێ دهنگ نابین و ههڵوێستمان دهبێت”.
لە لێدوانێکی تایبەت بە نوچەنێت، ڤاڵا فەرید، سەرۆکی لیژنەی کاروباری یاسایی لە پەرلەمانی کوردستان لە فراکسیۆنی پارتی، لەبارەی ئەنجامدانی گشتپرسی لە کەرکوك رایگەیاند: بۆ ئەنجامدانی گشتپرسی لە کەرکوك و ناوچە تازە ئازادکراوەکانی هەرێمی کوردستان، هێج پێویستیەکی بەرەزامەنی حکومەتی عێراقی نییە و هیچ رێگریەکی یاسایی نییە بۆ ئەنجامدانی پڕۆسەکە لەو ناوچانە. ئەوەش پرسێكە پشت ئەستوورە بە دەستوور و یاسا، چونکە دەستووری عێراقی و ماددەی 140 خۆی دەروازەیەکە بۆ ئەنجامدانی گشتپرسی لەو ناوچانە.
ڤالا فەرید ئاماژەی بۆ ئەوەشکرد، لە دەستوری عێراقیدا ماددەی 140، بە (التزام) هاتووە، نەك بە (اختصاص) و دەڵێت “ئەگەر ماددەی 140 بیگوتبایە جێبەجێکردنی ماددەکە (اختصاص)ی حكومەتی عێراقییە، بێگومان حكومەتی هەرێمی کوردستان یان ئەنجومەنی پارێزگای کەرکوك بێدەنگ دەبوو، نەیدەتوانی گشتپرسی لەو ناوچانە ئەنجام بدات، چونكە دەبوو بە كارێكی نادەستووری”.
پەرلەمانتارەکەی پارتی ئەوەشی خستەڕوو، کە ئەگەر ئیلتیزام هەبێت، دوو لایەن دەبێت، لایەنی یەكەم: جێبەجێكردنی ئیلتیزامەكەی دەكەوێتە ئەستۆ، لایەنی دووەم: جێبەجێكردنی ئیلتیزامەكە لە بەرژەوەندی دایە، كە خاوەنی ئیلتیزام لە كاتی خۆیدا ئیلتیزامەكەی جێبەجێ نەكرد، رێساكان ماف دەدەن بە خاوەن بەرژەوەندی، كە خۆی ئیلتیزامەكە جێبەجێ بكات و تێچووی جێبەجێكردنی ئیلتیزامەكەش لە خاوەن ئیلتیزام وەربگرێتەوە.
سەرۆکی لیژنەی کاروباری یاسایی لە پەرلەمانی کوردستان دەشڵێت “حکومەتی عێراقی، کە جێبەجێکردنی (التزام)ە، کە لە ئەستۆی دایە و پێویستە جێبەجێی بکات، هەر لەگەڵ دەرچوونی یاسای دەوڵەتی عێراقی لە قۆناغی گواستنەوە تاوەکو ئەمڕۆش، یەك هەنگاویشی بۆ جێبەجێکردنی ماددەی 140نەهاویشتووە، بۆیە ئێستا حكومەتی هەرێمی کوردستان لە بەرژەوەندی دایە خۆی ماددەکە جێبەجێ بکات و بەتایبەت دوای ئەوەی، کە حکومەتی عێراقی دوا وەڵامدانەوەشی بۆ ئەنجومەنی پارێزگای کەرکوك بەراشکاوانە دەڵێت، من ناتوانم جێبەجێی بکەم”.
هەروەها گوتیشی “حکومەتی هەرێم و ئەنجومەنی پارێزگای کەرکوك بەپێی ماددەی (140) لە دەستووری عێراقی، مافی جێبەجێكردنی ماددەكەی هەیە. هەروەها مافی ئەوەشی هەیە، كە داوای تێچووی جێبەجێكردنی ماددەی ناوبراویش لە حكومەتی عێراقی بكاتەوە، بەم شێوەیە حكومەتی هەرێم بە پشتبەستن بە دەستوور، دەتوانێت گشتپرسی لە ناوچە كوردستانییە ئازادكراوەكان ئەنجام بدات”.
